چلچراغ شیراز

چلچراغ شیراز

نوشته: دکتر جلیل عرفان منش

جلیل عرفانمنش که سابقه تالیف کتابِ مشهورِ «جغرافیای تاریخی هجرت امام رضا(ع) از مدینه تا مرو» را هم دارد، در کتاب «چلچراغ شیراز» دست به تحقیقی گسترده و اساسی در مورد شخصیت، زندگی و زمانه احمد بن موسی(ع) زده است و سعی کرده تا از بین این روایات پراکنده، روایت درست و دقیقتری به دست بدهد.

حدود نیمی از کتاب درباره زندگی احمد بن موسی(ع) است و حدود نیم دیگر آن (از صفحه ۱۰۶ تا ۲۲۵) به بررسی صحت انتساب مزار شاهچراغ به آن حضرت بررسی کرده است. در بخش اول، نکات کمتر شنیدهای از تاریخ اسلام را شاهد هستیم. مثل موضوع قیام ابوالسرایا، علیه حکومت عباسی که موفق به فتح شهرهایی از کوفه تا اهواز هم شدند ولی عاقبت این قیام شکست خورد و خودش یکی از عوامل موثر در تصمیم مأمون برای سپردن ولایتعهدی به حضرت رضا(ع) بود. در این کتاب از نقش احمد بن موسی و برادران امام رضا(ع) در این قیام میخوانیم. در بخش دوم، نویسنده ابتدا همه بقعههای منسوب به امامزاده احمد در شهرهای مختلف (از جمله اسفراین) را بررسی میکند، سپس روایتهای مختلف درباره شخصیت مدفون در حرم شاهچراغ را نقل و نقد میکند و با روش حذف روایات دیگر، اثبات میکند که این حرم، حتماً متعلق به امامزاده احمد بن موسی(ع) برادر امام هشتم(ع) است. در ادامه کتاب، توضیحاتی در مورد شخصیتهای تاریخی که در متن به آنها اشارهای شده بود آمده تا مثلا خواننده بداند اگر جایی به اسم عضدالدوله دیلمی برخورد، او چه کسی است؟ اشعاری درباره احمد بن موسی(ع)، زیارتنامه آن حضرت و فهرستهای منابع هم بخش پایانی کتاب است. فهرست ۴۳۵ منبع کتاب، خواننده را مطمئن میکند که با یک تحقیق گسترده و جدی مواجه است.

«کتاب حاضر، در کتابخانه ولایت برای استفاده علاقه مندان و مراجعان موجود می باشد»